Rehabilitación no dano cerebral adquirido

Traballo de rehabilitación na asociación Renacer, en Ourense.

Traballo de rehabilitación na asociación Renacer, en Ourense.

A rehabilitación das persoas que sofren dano adquirido céntrase en recuperar o máximo de funcións e habilidades posibles

Información extraída de consumer.es.

Os programas de rehabilitación cognitiva son claves na recuperación do afectado de dano cerebral adquirido con alteracións motoras, emocionais ou cognitivas, entre outras. Nos últimos anos, empezaron a despuntar programas de recuperación “a distancia”: a telerrehabilitación cognitiva, que permite realizar os exercicios desde casa grazas ao computador ou a Internet. Este sistema achega facilidades e, ademais, reduce custos: aforra diñeiro e tempo tanto aos especialistas como aos pacientes, xa que o proceso de recuperación pode durar meses ou anos e implica moitos desprazamentos aos centros sanitarios. Neste artigo descríbese cales son os obxectivos da rehabilitación cognitiva e que plataformas se desenvolveron para axudar aos pacientes afectados de dano cerebral adquirido.

O dano cerebral adquirido é unha das principais causas de discapacidade en España. Este tipo de lesión cerebral está provocado por accidentes cerebrovasculares ou ictus, que poden ser isquémicos (a interrupción do fluxo sanguíneo nunha zona do cerebro, que queda danada) ou hemorráxicos (cando un vaso sanguíneo do cerebro rompe); traumatismos cranioencefálicos; ou tumores cerebrais. Causas menos frecuentes son as lesións producidas por infección (como as meninxites) ou anoxia (falta de osíxeno no cerebro).

Calcúlase que en España viven unhas 420.000 persoas que sofren lesións por dano cerebral adquirido, na súa gran maioría traumatismos cranioencefálicos orixinados por accidentes de tráfico. Un número que crece ano tras ano xa que, grazas aos avances médicos, cada vez é maior a taxa de supervivencia dos afectados. As consecuencias máis habituais son problemas no control motor (a paralización dunha parte do corpo, os problemas para tragar ou a rixidez muscular), os cambios na personalidade, a dificultade para relacionarse, os problemas emocionais e a deterioración cognitiva.

 
O reto da recuperación cognitiva no dano cerebral

A rehabilitación dos afectados por dano cerebral adquirido céntrase en recobrar o máximo de funcións e habilidades posibles. É habitual, xa que logo, que realicen recuperación física e terapia psicolóxica.

Unha área de rehabilitación moi importante é a referente á deterioración cognitiva. Moitas persoas sofren alteracións de memoria, problemas de atención, trastornos da percepción, problemas de linguaxe, problemas de cálculo e de razoamento abstracto, etc. que dificultan a súa integración sociolaboral e afectan de xeito negativo a súa autoestima. Ademais, dependen de coidadores, non poden realizar moitas tarefas cotiás ou deben deixar a profesión que desempeñaban antes de sufrir o episodio.

A rehabilitación cognitiva busca remediar ou aliviar os déficits cognitivos que xorden tras unha afección neurolóxica. No seu formato tradicional, este proceso esixe que o paciente se desprace a un centro de saúde para que o atendan os profesionais sanitarios. Ou, se a súa mobilidade é moi reducida, que estes acudan ao seu domicilio. É dicir, que require moitos medios humanos. E o problema estriba en que a maioría dos pacientes necesitan rehabilitación durante moito tempo, o que aumenta o custo do tratamento.

 
Dano cerebral: a esperanza da telerrehabilitación

A telerrehabilitación cognitiva é unha nova forma de rehabilitación que está gañando terreo nos últimos anos. Consiste na prestación destes servizos por medio de sistemas electrónicos baseados nas tecnoloxías. Hai diferentes xeitos de levar a cabo este tipo de tratamento.

Unha delas é ‘Play for Health’, unha plataforma de telerrehabilitación desenvolvida pola área de Saúde da Fundación iBit, en colaboración con IBSalut e o Servizo de Rehabilitación do Hospital Son Llàtzer (Mallorca). O paciente colócase diante dunha pantalla conectada a unha videoconsola e realiza exercicios que lle axudan a adestrar funcións cognitivas, como poden ser os exercicios de coordinación motora para resolver un quebracabezas.

Pola súa banda, o Instituto Guttmann (Barcelona), hospital de referencia para o tratamento e a rehabilitación de persoas con lesión medular, dano cerebral adquirido ou outra gran discapacidade de orixe neurolóxica, desenvolveu ‘Guttmann, NeuroPersonalTrainer®’, unha plataforma que permite que a persoa realice numerosos exercicios en casa. Se ten un elevado número de acertos, o sistema aumenta a dificultade. Se ten poucos, báixaa para evitar a frustración. A plataforma envía os resultados ao médico por Internet. Ademais, incorpora un sistema de correo electrónico e teleconferencia.

E a Universidade Politécnica de Valencia presentou ‘BioTrak Home’, que inclúe un computador portátil, que o paciente conecta ao televisor, unha cámara e unha plataforma de captación de movemento. Deste xeito, o programa rexistra os seus movementos e avalíaos.

Todas estas diferentes opcións de telerrehabilitación achegan os mesmos beneficios. O primeiro é que non fai falta que o paciente acuda ao centro de saúde: a recuperación das persoas que sofren dano cerebral pode durar meses ou anos, e é unha vantaxe non ter que ir con frecuencia durante tanto tempo ao centro de saúde. Ademais, moitas teñen serias dificultades para desprazarse. Doutra banda, a comunicación co especialista queda garantida a través de Internet ou un sistema de teleconferencia. Así que o médico pode avaliar os progresos do paciente e darlle novos exercicios e instrucións cada día, se é necesario. En definitiva: é un sistema que aforra diñeiro e tempo ao paciente e ao especialista.

 
O sufrimento do coidador

Cando unha persoa sofre un dano cerebral adquirido, a súa familia tamén padece as consecuencias. En moitas ocasións, un familiar convértese no coidador principal e encárgase de realizar as tarefas que non pode levar a cabo o afectado. Daralle para comer, axudaralle coa súa hixiene, acompañarao ao médico, estará con el cando senta mal, etc. O coidador ten que renunciar a parte da súa vida para poder realizar o seu labor. Horas e horas que ten que restar ao seu lecer ou traballo. Horas dun traballo importante pero tamén duro.

A maioría dos coidadores son, en realidade, coidadoras: a nai ou a esposa do afectado. E, como sinala o estudo ‘Depresión, ansiedade e tensión. Avaliación da calidade de vida en coidadores de pacientes con dano cerebral adquirido’, publicado en ‘Avances en neurología’, os coidadores sofren unha importante sobrecarga física e psíquica, que mingua a súa calidade de vida. A consecuencia, as cifras de depresión neste colectivo coidador dispáranse.

Advertisements

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s