De bípedo a “retrón”

Mariano Oriz.

Mariano Oriz.

Un ictus pode converter a unha persoa normal e corrente en “retrón”. A partir dese momento, todo cambia.

Información extraída do blog sobre discapacidade ‘Retrones y hombres’, de eldiario.es.

Por Raúl Gay.

Como escribín aquí, a maior parte dos retróns [o autor emprega “retrón” como sinónimo de “persoa con discapacidade”] sono por enfermidade. Calcúlase que 1 de cada 6 españois sufrirá un ictus. É o que lle ocorreu a Mariano Oriz, o pai dun amigo meu. Entrevisteino fai uns días. Creo que moitos poderán sentirse reflectidos nesta historia. Deixo que Jaime a conte coas súas propias palabras:

O 14 marzo de 2012 o meu pai sufriu un ictus. Tiña 58 anos, estaba divorciado, vivía en Almería e levaba moito estrés.

Non sabemos cando lle deu exactamente nin canto tempo estivo tirado no chan. Eu falei con el pola noite, desde Zaragoza. Ao día seguinte, chameino pola mañá pero non contestou. Durante todo o día recibiu chamadas de toda a familia: os seus irmáns, os seus pais, o meu irmán e mais eu. Non houbo resposta. Asustados, contactamos coa Garda Civil, explicamos a situación, insistimos en que tiña problemas de tensión e os axentes entraron na casa. Atopárono tirado no chan, semiinconsciente e en pixama. Desde que falei co meu pai pasaran 26 horas.

Ingresárono nun hospital de Almería e parte da familia fomos cara alá. Eu nin sequera sabía moi ben que era un ictus. O meu pai estaba moi desorientado. Sabía que lle pasou algo pero non era consciente da gravidade. Dicíame “axúdame a levantarme, que vou ao baño” e tiña que dicirlle que non podía nin moverse, que tiña medio corpo paralizado. A cabeza non funcionou moi ben os primeiros días, pero é algo normal en pacientes de ictus. Por sorte mellorou moito nese aspecto.

Non tiven moitos problemas no traballo. Entre os días por familiar doente e algún que rabuñei das miñas vacacións, puiden estar co meu pai en Almería unha semana. O meu irmán e mais eu aloxámonos nun hotel, aínda que nos turnábamos para durmir no hospital. Comezou unha etapa de gastos extra que aínda non terminou.

Cando consideraron que estaba estabilizado, trasladárono en ambulancia a Zaragoza, ao hospital Miguel Servet. Alí permaneceu ingresado 2 semanas, na planta de neuroloxía. Foi daquela, tras facerlle unhas probas, cando descubrimos que despois do ictus, mentres estaba no chan, tivera un infarto.

A seguinte parada foi o San Juan de Dios. É unha clínica concertada. Xestiónaa a Igrexa pero recibe diñeiro público do goberno de Aragón (case 5 millóns de euros en 2011). Alí van parar todos os enfermos de ictus e os pacientes terminais. Entrou a principios de abril e foi dado de alta a última semana de xullo. En realidade, non estaba listo para ir a casa.

Non teño queixa do servizo; son moi bos profesionais. Pero botárono antes de tempo. Gañan diñeiro collendo clientes, digo pacientes. A cuestión é que é unha empresa privada. Alí o meu pai era un número. Aínda que os médicos o tratasen ben, para os de arriba era un número. En canto un está medio ben, á súa casa. E que pase o seguinte.

Cada día, dábanlle 2 ou 3 horas de rehabilitación pola mañá e o resto do día na cama. Ás 9 deitábanos e ata as 9 da mañá non os espertaban. Polo visto, recortaran persoal. Na terapia ocupacional ensináronlle a camiñar, a vestirse, a comer…

Do San Juan de Dios saíu con muletas. Quedoulle un brazo totalmente paralizado pero algo podía camiñar. Aos poucos. Pero non estaba rehabilitado. Nin sequera hoxe está. Segue necesitando fisioterapia. Ata entón, toda a atención saíra da Seguridade Social. Toda a rehabilitación posterior, salvo 3 semanas que costeou o San Juan de Dios, pagámola nós.

Formulámonos que facer a partir dese momento. O meu irmán vive en Madrid, así que foi descartado. Eu traballo de teleoperador en HP para Barclays por 850 euros ao mes; ademais, colaboro en revistas musicais, teño unha pequena promotora de concertos e pincho en bares os fins de semana para sacar un sobresoldo. Non podía ter ao meu pai na casa porque ía estar sempre só. Non podía vestirse só, non podía comer só, non podía ir ao baño só. Necesitaba axuda 24 horas ao día.

Decidimos levalo a casa dos seus pais, dos meus avós. Teñen 88 anos. Ensineilles como vestilo, como bañalo, como acompañalo ao baño… O meu pai pesaba entón 100 quilos e mide 1,90. Se caía, os meus avós levantábano a duras penas pero logo as costas resentíase. Axudamos entre toda a familia (o meu pai ten 5 irmáns). O que estaba claro era que necesitaba máis rehabilitación. Puxémonos en contacto coa Asociación de Ictus de Aragón. Teñen un pequeno local en Zaragoza. Alí fixo terapia ocupacional desde setembro ata fai unha semana, que foi vivir co meu irmán a Madrid.

Ía 2 días á semana. Redondeando, custaba 300 euros ao mes. A iso hai que sumar o taxi. Ao principio adaptado, para entrar coa cadeira de rodas. Despois puido camiñar distancias curtas con muletas. Pero claro, vai moi lento. Falamos cun taxista e acordamos pagar un fixo por traxecto. 6 euros. Multiplicando polas viaxes á rehabilitación, uns 100 euros.

Ao tempo, os meus avós pegaron un baixón. Pensamos que era polo meu pai, pero non. Detectaron cancro ao meu avó. Xa non se podían facer cargo.

Leveino á miña casa, sabendo que ía estar moito tempo só. Contratamos a un mozo latinoamericano, recomendación dunha amiga. Tiña estudos de fisio e era moi forte.

Pagabámoslle 10 euros á hora. O mínimo eran 2 horas ao día, pero podían ser máis. Ao mellorar un pouco, quería unha vida máis independente, ir ao banco, tomar un café cun amigo… Máis de 400 euros ao mes íanse neste asistente. Se o sumas á rehabilitación e ao transporte, a alta prematura da clínica custounos máis de 800 euros ao mes.

Axudas? Ningunha. Cero euros. A axuda á discapacidade non a soltan. Dixéronme que hai unha moratoria de 2 anos. Ata 2015, a esperar.

O meu pai cobra 650 euros por incapacidade permanente absoluta. Con iso non chega, claro. Toda a familia axudamos.

Estudamos, como último recurso, ingresalo nunha residencia. Pero non una de anciáns, senón unha onde lle axuden a mellorar. Atopamos unha en Zaragoza controlada por ‘Disminuídos Físicos de Aragón’, pero hai que pagar 2.500 euros ao mes. É imposible. O goberno axúdache con esta residencia se tes un grado 2 de minusvalía pero ao meu pai, cun 80% de minusvalía, déronlle o 1. Polo que entendín este tempo, antes daban grados con máis facilidade. Agora non. Un grado máis alto supón máis diñeiro.

O aspecto psicolóxico tamén foi duro. Era un home moi independente, traballaba de autónomo a quilómetros da súa familia (desde o divorcio fai 3 anos). Leva moi mal que alguén o teña que limpar, que lle leven as contas. Está deprimido. É un golpe moi forte.

A rehabilitación física foi esencial ao principio. Dixéronnos que era durante os primeiros meses cando podía gañar parte do perdido co ictus. Pero agora necesita rehabilitación psicolóxica. E teño que elixir: pagar un fisio ou un psicólogo. Sempre esta triste, de mal humor… Como digo, era unha persoa moi independente e agora vese atado aos seus fillos ou pais para todo.

Si o meu pai estivese só, onde estaría? Non o sei. Non tería moi bo futuro. Quizá nunha residencia para anciáns, con cueiros. Con ese soldo, con eses 650 euros, pagaría o aloxamento e comida, pero nada de rehabilitación. Imaxino que lle poñerían cueiros e ansiolíticos.

Non sabemos que fará cando estea mellor. O obxectivo é que se valla por si mesmo, que volva traballar. A súa casa de Almería é un duplex. Imposible para el.

Eu sempre fun de esquerdas, aínda que non radical. Crin no estado de benestar. Nunca pensei, como din algúns, que iso da sanidade son contas e números. Non son números: son persoas. Estanse cargando o estado de benestar xusto cando a xente máis envellece e máis imos necesitalo. Hai menos axudas e chegan máis tarde. Teño pánico á sanidade do futuro.

O ictus é moi usual, non son ninguén especial. Xa sexa por enfermidade ou un accidente, nun momento ou outro, todos imos ter que coidar dun retrón.

Advertisements

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s