Teresa Perales: “Non é importante o termo, o importante é como te trato”

Teresa Perales
“Recibín correos electrónicos de xente de toda España, mesmo de fóra, e dinme: “Agora dáme menos vergonza saír á rúa”. Ao principio, eu tamén sentía vergonza ao saír á rúa.”

Entrevista realizada para o blog De retrones y hombres, de eldiario.es, por Pablo Echenique-Robba e Raúl Gay.

Teresa Perales é a deportista española con máis medallas: 22. Iguala a Michael Phelps, o nadador olímpico. A diferenza é que ela participa noutra categoría, os Xogos Paralímpicos. Quizá por iso durante anos non foi demasiado coñecida fóra de Aragón, a súa comunidade autónoma.

Os editores deste blog quedamos con ela ás 9:30 da mañá nun centro comercial. Teresa Perales ten que adestrar e acordamos roubarlle media hora do seu tempo. Pero o que comeza como unha entrevista convértese nunha conversación de dúas horas.

Mentres percorremos o centro comercial en busca dunha cafetaría, varias persoas paran á deportista. Sorrín, bícana, emociónanse. Eloxian a súa valentía, anímana para a próxima competición. Unha moza de Europa do Leste dille que ten unha filla con discapacidade e Teresa Perales respóndelle cun sorriso: “Tes que ser forte, vas levar moito peso”.

Segundo nos di, cada día achéganselle unhas 30 persoas.

1. PERCEPCIÓN DA XENTE.

RG – Aos editores deste blog moléstanos en certo sentido o paternalismo. Como levas ti que che digan “que valente, pobriña, co mal que estás e o que sorrís…”?

Eu enténdoo, porque antes non tiña discapacidade. Pero o importante non é que me chames discapacitado, minusválido ou persoa con diversidade funcional. Na miña casa falo de “taraos”, con todo o agarimo do mundo. Non é importante o termo, o importante é como me dirixo a ti, como te trato.

Outra cousa é que che digan: “Minusválida de merda, aínda por riba de que che damos para comer”. Iso díxomo un tipo tras roubarme un sitio para aparcar reservado a persoas con mobilidade reducida. Afortunadamente, só me pasou esa vez.

O normal é o outro extremo: o paternalista, lastimeiro. O de “mira que valente, a ti teríanche que dar todos os premios porque te esforzas máis”. E non é verdade. Esfórzome moito porque en ningún momento descanso os brazos, salvo cando durmo. Pero máis aló diso, non creo que teña máis mérito, para nada.

Aparece unha muller que saúda a Teresa Perales, é unha vella coñecida da súa nai. A nadadora responde cun sorriso e, cando se vai a muller, dinos:

O mellor é isto, a sensación que teño de transformar a imaxe da cadeira de rodas, non só para min senón tamén para outras persoas… recibín correos electrónicos de xente de toda España, ata de fóra, e dinme: “Agora dáme menos vergonza saír á rúa”. Ao principio, eu sentía vergonza ao saír á rúa; era un cambio total.

PE – Claro, Raúl, ti e mais eu sempre estivemos na cadeira.

RG – É diferente realidade, si. Para nós é o normal.

TP – Para min era que de súpeto todos mirasen cara abaixo. Eu tiña que mirar cara arriba e, sen querelo, nace un pequeno complexo de inferioridade. Chega un momento que perdes a conversación. É inevitable. E iso ao principio custoume un pouquiño.

Creo que grazas ao deporte cambiou a percepción que a xente ten cara a min. Antes víanme como un proxecto errado: “Agora xa non tes futuro, a vivir coa pensión de minusvalía, que non tes nada que facer”. Esa era a sensación que tiña. Agora vennos como proxectos de presente e de futuro.

PE – É un arma de dobre filo. Para demostrar que es normal tes que ir moito máis alá da normalidade. A xente que non ten discapacidade, aínda que non destaque en nada, aínda que non traballe duro, ten esa normalidade garantida. Nós aínda o temos que gañar. Digamos que es “cascao” ata que se demostre o contrario.

TP – Efectivamente. Moi ben expresado.

PE – Cando lograches tantas medallas como Michael Phelps xa es normal.

TP – Quero pensar que agora esa porta xa se abriu. Ata 2012, tiña 16 medallas e coñecíanme só en Zaragoza. Logo de Londres, por esas 6 medallas máis, quero pensar que os medios vanse a afacer ter a deportistas con discapacidade. Non lles vai a dar medo falar deles. Londres foi a estocada a Barcelona ’92. Eses xogos foron os da normalización e quero que Madrid sexan os da naturalización. Que dea igual que esteas arriba, abaixo, cortado ou a cachos. Será todo natural.

RG – A min sorprendeume que aquí a xente vía os paralímpicos. Antes non sucedía.

TP – Axudou moito Internet, achegou á xente con e sen discapacidade.

2. POLÍTICA.

Ademais da súa impresionante traxectoria no deporte, Teresa Perales foi deputada nas Cortes de Aragón polo Partido Aragonés, un partido rexionalista de centrodereita con forte (aínda que menguante) raigame en Aragón. En 2006 foi nomeada directora xeral da Dependencia en devandita comunidade.

RG – Fuches unha das primeiras deputadas en cadeira de rodas, pero non hai moitos políticos discapacitados.

T- Pero ten que partir de nós. Non só hai que protestar e pedir axudas. Hai que dicir: “Teño esta idea e quero poñela en marcha”. Eu fun deputada e directora xeral de atención á dependencia, nos inicios. Deixeino co primeiro equipo de valoradores.

RG – Por que elixiches o Partido Aragonés?

TP – Non me gustaban nin todas as ideas dun nin doutro. Este era o punto medio. E sempre pensei que Aragón é demasiado bonito pero demasiado esquecido. Hai outro partido de Aragón, Chunta Aragonesista, pero quedábame moi á esquerda. As miñas ideas en política social son de esquerdas, pero en política económica tendo un pelín máis á dereita.

RG – Se non tiveras ido en cadeira de rodas, lograrías o escano?

TP – Teño as miñas dúbidas. Sempre fun moi consciente de todo. A miña entrada directa a un escano foi por imaxe, viña ben unha cara nova de alguén non demasiado decantado politicamente. Tamén é verdade que a cadeira abriume moitas portas e aproveiteino cando considerei que o que facía non era só por min.

PE – Tiveches un cargo directamente relacionado coa discapacidade. Raúl sempre cita ao ministro alemán de Finanzas, Wolfgang Schäuble…

RG – Parece que se vas en cadeira de rodas só podes falar de temas de discapacidade.

TP – Fun directora de Atención á Dependencia pero no meu escano levaba outros temas, non me quería encasillar.

PE – Tiveches liberdade dentro do partido?

TP – Tiven liberdade para expoñer as miñas ideas pero cando xa estás no teu escano tes que acatar. Aínda que había marxe para negociar.

RG – Que se debe facer desde un escano?

TP – Moitas cousas. O primeiro é que se fagan as cousas contando coa xente para a que fai esa política. Se non, é absurdo.

RG – Que quixeches facer e non puideches?

TP – Considero que o deporte é unha actividade básica: como exercicio físico e como elemento socializador. Hai moitos deportistas que necesitan axuda para cambiar de roupa e só por iso non fan deporte. Quixen que houbese diñeiro para un asistente deportivo, dentro da axuda a terceira persoa. E aí quedou. Non hai diñeiro para iso.

RG – Volverías á política?

TP – Non é o meu sitio. Creo que estou axudando a máis persoas facendo o que fago agora que desde o meu escano. E a xente trátame mellor agora que cando estaba en política. É inxusto porque digo o mesmo, pero parece que se estás nun partido algo malo hai.

RG – Onde te ves en 20 anos?

TP – Para min, o deporte ten data de caducidade: Río de Janeiro 2016. Estou na prórroga, porque adestrar, traballar e ter ao neno cansa moito. Profesionalmente quero seguir co coaching. Gústame ver como a xente cambia o chip e non queda coas aparencias. Non me gustan os límites, nin físicos nin etéreos.

Advertisements

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s