O Tribunal de Contas denuncia fallos ao aplicar a Lei de Dependencia

manos

Información extraída de Servimedia.

“Dispersión normativa”, “demoras na apertura de expedientes e no recoñecemento de prestacións” e un “elevado” número de solicitudes pendente de resolución. Son algunhas das deficiencias na aplicación da Lei de Dependencia que atopou o Tribunal de Contas e que reflectiu nun informe aprobado polo Pleno deste órgano, ao que tivo acceso Servimedia.

O texto titúlase ‘Informe de fiscalización sobre as medidas de xestión e control adoptadas polas Comunidades Autónomas para a adecuada aplicación da lei 39/2006, de 14 de decembro, de promoción da autonomía persoal e atención ás persoas en situación de dependencia’ e foi aprobado o pasado 29 de maio.

O tribunal detectou na súa investigación “importantes demoras nas resolucións de recoñecemento da prestación, con incumprimento polas comunidades do prazo de seis meses desde a presentación da solicitude do recoñecemento da situación de dependencia que prevé a lei”.

“En conxunto, o prazo medio de resolución no período comprendido entre o 1 de xaneiro de 2011 e o 30 de abril de 2013 elévase, a nivel nacional, a un total de 219 días (algo máis de sete meses)”.

O órgano fiscalizador asegura que “o incumprimento resulta especialmente significativo nas comunidades de Andalucía, Principado de Asturias, Comunitat Valenciana e Estremadura, nas que este prazo supera os 300 días”.

O informe tamén se refire á obrigación que teñen as comunidades de introducir mensualmente a información que require o Sistema de Información do Sistema para a Autonomía e Atención á Dependencia (SISAAD), tal como acordou o Consello Territorial na súa reunión de 10 de xullo de 2012.

No entanto, “aínda se constatan excesivas demoras por parte das comunidades tanto no rexistro de expedientes novos e dos datos relativos aos seus trámites fundamentais, como na actualización dos restantes datos que constan no sistema”.

Así, no primeiro cuatrimestre de 2013 incorporáronse ao SISAAD 67. 468 solicitudes, nun prazo medio de 168 días desde a data de rexistro da solicitude e, ademais, só sete rexións rexistran os datos nun prazo inferior a un mes desde a data da solicitude.

Destaca o feito de que das sete comunidades que rexistran a solicitude no SISAAD dentro do prazo dun mes, seis utilizan directamente o SISAAD como sistema de xestión. “Así mesmo destaca a demora no rexistro por parte da Comunitat Valenciana, así como, en menor grado pero en todo caso como un atraso moi importante, as comunidades de Cantabria, País Vasco, Comunidade de Madrid e Comunidade Foral de Navarra”.

O tribunal tamén subliña que aínda que os datos analizados parecen indicar unha evolución positiva, posto que considerando só os expedientes de solicitudes iniciais rexistrados no SISAAD durante o primeiro cuatrimestre de 2103, o prazo de recoñecemento da prestación redúcese a 210 días, por riba aínda do prazo legalmente establecido, o certo é que nese grupo de expedientes existe unha elevada porcentaxe de expedientes sen resolver nos que o prazo de seis meses xa se excedeu. Estes expedientes representan o 45,42% de total de 67.468 informes analizados.

Considerando unicamente estes expedientes novos rexistrados no SISAAD no primeiro cuatrimestre de 2013, en 50.295 casos, o que representa o 74,54% do total, non consta no SISAAD que, polo menos ata o 25 de xullo de 2013, se producira o recoñecemento da prestación (PIA) ou, no caso de que se producira, o seu rexistro no SISAAD pola comunidade. Destas solicitudes sen prestación recoñecida, 30.649, o 45,43% do total, superarían na citada data o prazo de seis meses establecido na lei.

“Constatouse que algunhas comunidades non efectúan o recoñecemento da prestación ata que dispoñen de crédito orzamentario suficiente para facela efectiva, o que frecuentemente conleva, á marxe da retroactividade que corresponda, unha importante demora adicional na súa efectividade”, engade o informe. “Na práctica ocorre o mesmo noutras comunidades, nas que a resolución de recoñecemento da prestación non conleva a efectividade inmediata da prestación, que se demora tamén ata que se habilitan créditos suficientes, pero sen que a demora conseguinte se reflicta no cómputo do prazo transcorrido desde a solicitude da persoa dependente ata a data da resolución administrativa de recoñecemento da prestación”.

Ambos supostos reflicten ademais, a xuízo do Tribunal de Contas, “unha deficiente orzamentación anual dos recursos necesarios para atender puntualmente as prestacións de dependencia e a non utilización dos instrumentos orzamentarios previstos legalmente para efectuar modificacións de crédito que permitirían corrixir as posibles desviacións”.

Distribución de solicitudes

Aínda que as comunidades conseguiron “reducir significativamente” durante os anos 2012 e 2013 o número de solicitudes pendentes de resolución de recoñecemento da prestación, pasando de 305.901 persoas a 31-12-2011 a 190.503 a 31-12-2013, o seu número segue sendo elevado.

En relación coa distribución por CCAA do número de solicitudes pendentes de resolución, cabe destacar que nas oito CCAA (Canarias, Murcia, Galicia, Aragón, Valencia, Baleares, Andalucía e Castela-A Mancha) que superan a media nacional (20,17%) concéntrase o 75% dos beneficiarios que se atopan pendentes de percibir prestación. En termos relativos, sinala o tribunal, “resulta particularmente rechamante a excesiva porcentaxe de beneficiarios sen prestación da Comunidade de Canarias (52,74%). Andalucía é, en términos absolutos, a que concentra o maior número de persoas con dependencia recoñecida que están pendentes de recibir a prestación á que teñen dereito; en total 53.981 persoas, que supoñen o 28,34% do total nacional, aínda que, en termos relativos, só representa o 24,35% das persoas da propia comunidade con dereito actual a prestación de acordo co calendario en vigor.

En sentido contrario, o tribunal destaca favorablemente a xestión neste aspecto de Castela e León, na que unicamente se atopanse pendentes de recoñecemento de prestación o 1,66% das persoas dependentes con dereito actual a prestación. Así mesmo manteñen listas de espera inferiores á media nacional as comunidades, ordenadas de menor a maior porcentaxe de persoas en lista de espera, Cantabria, A Rioxa, Navarra, Madrid, País Vasco, Cataluña, Asturias e Estremadura.

Para o tribunal, o incumprimento de prazos na xestión do SAAD, que é competencia exclusiva das comunidades desde a solicitude ata o recoñecemento e execución efectiva da Promoción da Autonomía Persoal e Atención ás persoas en situación de dependencia, “segue constituíndo unha das súas grandes debilidades, situación que prexudica non só ás persoas beneficiarias senón tamén ao Imserso”.

“A demora na efectividade das prestacións de servizos e económicos prexudica directamente, como é obvio, ás propias persoas dependentes, cuxo dereito subxectivo ás prestacións non resulta satisfeito no momento oportuno”, sinala a fiscalización no seu capítulo de conclusións. “As diferenzas existentes entre comunidades á hora de facer efectivas as prestacións ás que teñen dereito as persoas recoñecidas como dependentes implican un claro elemento de desigualdade entre os dependentes por razón da Comunidade Autónoma de residencia”.

Trabas ao Imserso

O informe agrega que as demoras na introdución de datos no SISAAD por parte das comunidades e na efectividade das prestacións dificulta que o Imserso poida planificar adecuadamente a estimación dos créditos orzamentarios necesarios para atender ao pago do nivel mínimo de protección que lle corresponde, especialmente pola repercusión dos importes correspondentes aos efectos retroactivos do dereito ás prestacións económicas.

Polo que se refire ao desenvolvemento da Lei de dependencia por cada unha das comunidades, o tribunal di que “produciu unha excesiva dispersión normativa, moitas veces solapada coa normativa dos servizos sociais preexistente, que non se compadece cos principios de universalidade, igualdade e transparencia que informan o sistema”.

O repertorio normativo que pode atoparse na web do Portal da Dependencia do Imserso contén referencias a 671 normas de diverso rango das comunidades, así como a 134 a normas estatais.

“No entanto, no ámbito estatal obsérvase un esforzo por refundir o desenvolvemento regulamentario da Lei 39/2006 nun menor número de textos normativos, como é o caso do Real Decreto 1051/2013, de 27 de decembro, polo que se regulan as prestacións do Sistema, que unifica todas as normas relativas ás prestacións e servizos”, recoñece o tribunal.

Outra deficiencia que observou o tribunal é a “gran disparidade entre as comunidades autónomas en canto á valoración da capacidade económica dos beneficiarios, que a Lei de dependencia prevé que se determine tendo en conta tanto a renda como o patrimonio, o que non ocorre actualmente en todas as CCAA, e tamén respecto dos criterios de copago en función dos distintos tipos de prestacións, o que resulta contrario ao principio de igualdade que inspira o SAAD”.

Así mesmo, di que constatou tamén “debilidades relativas á identificación dos beneficiarios, o que en ocasións é causa das restantes deficiencias”. Así, “existe disparidade de criterios entre as comunidades en canto ao sistema para formar o número de identificación asignado a quen non dispoñen de DNI ou NIE, especialmente no caso de menores de 14 anos. O criterio máis utilizado é o de formar un número de identificación coas iniciais de nome e apelido e un número formado pola data de nacemento e un número secuencial. Ademais, noutros casos utilízanse criterios absolutamente arbitrarios ou, mesmo, utilízanse números de identificación ficticios pero de estrutura idéntica a números de DNI reservados”.

Advertisements

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s